Objawy
Objawy mięsaków tkanek miękkich są bardzo różnorodne i zależą od lokalizacji oraz tempa wzrostu guza. Najczęstsze lokalizacje to głowa i szyja (w tym okolica oka), jama brzuszna, układ moczowo-płciowy, kończyny i tułów. Warto zwrócić uwagę, jeśli u dziecka pojawia się:
- guz w tkankach miękkich, który rośnie albo nie znika
- ból, osłabienie lub ograniczenie ruchu, gdy guz zaczyna uciskać okoliczne tkanki uwaga: zmiana często początkowo nie boli
- objawy zapalne nieustępujące mimo leczenia – np. przewlekłe zapalenie zatok, ucha środkowego lub dróg moczowych
- objawy zależne od lokalizacji, np. drętwienie, osłabienie kończyny lub inne dolegliwości wynikające z ucisku
Szczególnie warto skonsultować zmianę, która rośnie, nie ustępuje lub zaczyna powodować dolegliwości. Objawy ogólne, takie jak gorączka, spadek masy ciała czy nocne poty, występują rzadziej, ale też powinny skłonić do wizyty u lekarza.
opis
Mięsaki tkanek miękkich (STS) to duża i zróżnicowana grupa nowotworów wywodzących się z tkanki, z której w prawidłowych warunkach powstają mięśnie, ścięgna, naczynia krwionośne i inne struktury. Ponieważ tkanka ta występuje praktycznie wszędzie w ciele, mięsaki mogą rozwijać się w różnych lokalizacjach. Najczęściej rozpoznawanym mięsakiem tkanek miękkich u dzieci jest mięśniakomięsak prążkowanokomórkowy (rhabdomyosarcoma, RMS) – stanowi 50–69% wszystkich mięsaków tkanek miękkich u dzieci.
Mimo że mięsaki tkanek miękkich mają wiele cech wspólnych, różnią się między sobą wrażliwością na leczenie – dlatego tak ważne jest precyzyjne rozpoznanie typu nowotworu przed podjęciem terapii.
Diagnostyka
Najczęściej obejmuje:
- badania obrazowe dopasowane do lokalizacji zmiany, takie jak USG, rezonans magnetyczny lub tomografia komputerowa
- biopsję i badanie histopatologiczne, które stanowią podstawę rozpoznania
- ocenę zaawansowania choroby
- badania laboratoryjne i kwalifikację do leczenia
Biopsja jest kluczowym etapem diagnostyki i powinna być dobrze zaplanowana przez zespół mający doświadczenie w leczeniu mięsaków, ponieważ ma to znaczenie dla dalszego postępowania chirurgicznego i całego planu terapii.
Leczenie w Klinice
Leczenie mięsaków tkanek miękkich jest zawsze wielodyscyplinarne i dobierane indywidualnie – zależy od typu nowotworu, jego lokalizacji, stopnia zaawansowania i czynników rokowniczych. W zależności od sytuacji może obejmować chemioterapię, leczenie chirurgiczne i radioterapię, a także leczenie celowane w oparciu o wynik badania genetycznego.
W przypadku zmian zlokalizowanych, możliwych do całkowitego usunięcia z odpowiednim marginesem onkologicznym, leczenie chirurgiczne może być jedyną potrzebną metodą – co pozwala uniknąć chemioterapii i radioterapii. Im choroba jest bardziej zaawansowana, tym leczenie jest bardziej intensywne. Plan terapii zawsze ustalany jest przez zespół specjalistów.
fot. Igor Kohutnicki
Jak leczymy w IMiD
Typowe podejście
Plan leczenia zależy od typu mięsaka, jego lokalizacji i stopnia zaawansowania. W wielu przypadkach stosuje się chemioterapię przedoperacyjną, która zmniejsza guz i ułatwia operację, a następnie chemioterapię pooperacyjną i/lub radioterapię. Przy zmianach zlokalizowanych, możliwych do całkowitego usunięcia, leczenie chirurgiczne może być jedyną potrzebną metodą.
Dane Kliniki
W Klinice Onkologii IMiD leczymy kilkanaście pacjentów z mięsakami tkanek miękkich rocznie, co czyni nas jednym z największych ośrodków leczenia tej grupy nowotworów u dzieci w Polsce.