Objawy
Objawy zależą od lokalizacji i charakteru zmiany. Najczęściej rodzice lub lekarze zauważają:
- wyczuwalny guzek, asymetrię ciała lub obrzęk
- niebieskawe, twarde, bezbolesne guzki na skórze w różnych miejscach ciała – charakterystyczny objaw neuroblastomy
- krew w moczu, nawracające infekcje dróg moczowych lub nadciśnienie – mogą świadczyć o guzie nerki
Ważne: jeśli guz rośnie, dziecko ma problemy z oddychaniem lub karmieniem, albo dochodzi do pogorszenia stanu ogólnego, wymaga to pilnej konsultacji. Czasami guz można rozpoznać jeszcze przed porodem. Już wtedy możemy wdrożyć odpowiednie postępowanie w porozumieniu z lekarzem położnikiem i neonatologiem.
opis
Guzy u noworodków i wcześniaków to szczególna sytuacja kliniczna, ponieważ zmiany w tej grupie wiekowej mogą mieć bardzo różny charakter. Część z nich jest łagodna, ale niektóre wymagają szybkiej diagnostyki i leczenia w ośrodku specjalistycznym. Najważniejsze jest spokojne uporządkowanie informacji: gdzie znajduje się zmiana, jak wygląda w badaniach obrazowych i czy wpływa na funkcjonowanie dziecka.
W przypadku najmłodszych pacjentów decyzje podejmujemy interdyscyplinarnie, w składzie zespołu interdyscyplinarnego zawsze jest neonatolog z uwzględnieniem bezpieczeństwa diagnostyki i terapii.
Diagnostyka
Diagnostyka i leczenie guzów u tak małych pacjentów to ogromne wyzwanie, wymagające wielodyscyplinarnego zespołu. Obejmuje zazwyczaj:
- USG jako pierwsze badanie, następnie rezonans magnetyczny lub tomografia komputerowa wg wskazań
- badania laboratoryjne, markery nowotworowe
- konsultacje specjalistyczne zależnie od umiejscowienia zmiany
- biopsję tylko wtedy, gdy jest potrzebna do rozpoznania i bezpieczna na danym etapie
Warto wiedzieć, że coraz więcej guzów wykrywanych jest już w okresie prenatalnym – podczas rutynowego USG ciąży. Wczesne rozpoznanie pozwala zaplanować poród w odpowiednim ośrodku i zapewnić dziecku właściwą opiekę od pierwszych chwil życia.
Leczenie w Klinice
Postępowanie zależy od rodzaju guza, lokalizacji i stanu dziecka. Może obejmować obserwację, leczenie operacyjne i/lub leczenie systemowe – zgodnie ze wskazaniami. U noworodków i wcześniaków plan leczenia ustala się bardzo ostrożnie, zwykle w zespole wielospecjalistycznym, często z udziałem neonatologa, onkologa i chirurga. Rodzice otrzymują jasny plan: co jest priorytetem teraz, jakie badania są potrzebne i jak wygląda dalsza ścieżka.
fot. Igor Kohutnicki