Objawy
W przypadku znamion warto zwrócić uwagę na:
- szybkie powiększanie się zmiany,
- asymetrię,
- nierówne brzegi,
- niejednolity kolor,
- krwawienie, owrzodzenie lub strupienie bez urazu,
- świąd, ból lub tkliwość,
- powiększenie węzłów chłonnych.
WAŻNE: U dzieci czerniak może wyglądać inaczej niż u dorosłych i bywa bezbarwnikowy albo guzkowy. Może też wyglądać jak zwykły pieprzyk, brodawka lub zmiana zapalna. Tym, co go wyróżnia, jest zawsze szybka dynamika zmian – w ciągu tygodni lub miesięcy. Jeśli znamię „zaczęło żyć własnym życiem” – nie czekaj, umów konsultację.
opis
Czerniak to złośliwy nowotwór skóry, błon śluzowych lub błony naczyniowej oka, wywodzący się z komórek barwnikowych – melanocytów. U dzieci występuje rzadko, ale wymaga szybkiej diagnostyki i leczenia.
Większość zmian skórnych u dzieci jest łagodna. Jednak jeśli znamię szybko się zmienia – wymaga oceny lekarskiej.
Diagnostyka
Rozpoznanie zawsze opiera się na badaniu lekarskim – nie da się ocenić znamienia „na zdjęciu z telefonu”. Diagnostyka obejmuje:
- ocenę kliniczną i dermatoskopię
- usunięcie zmiany i badanie histopatologiczne
- badanie molekularne
- biopsję węzła wartowniczego (jeśli są wskazania)
- badania obrazowe (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, USG, PET)
Leczenie w Klinice
Podstawą leczenia jest postępowanie chirurgiczne zgodne ze wskazaniami. Dalsze kroki zależą od wyniku badania histopatologicznego i oceny zaawansowania. W przypadku konieczności leczenia systemowego oferujemy leczenie celowane i/lub immunoterapię. Rodzice otrzymują jasny plan: co oznacza wynik, co robimy dalej i jak wyglądają kontrole.
fot. Igor Kohutnicki
Ścieżka postępowania
Jak wygląda kwalifikacja i leczenie
Na pierwszej wizycie lekarz ogląda zmianę i omawia z rodzicem historię jej rozwoju. Jeśli masz już wyniki wcześniejszych badań – przynieś je ze sobą, przyspieszy to proces. Jeśli badań nie było, zostaną zlecone na miejscu.
Gdy zmiana wygląda podejrzanie, wykonujemy biopsję wycięciową – czyli usunięcie znamienia w całości do badania histopatologicznego. Jeśli wynik potwierdza czerniaka, zlecamy kolejne badania: obrazowe (TK, MRI, USG lub PET) oraz molekularne. Na ich podstawie ustalamy indywidualny plan leczenia.
Każdy krok wyjaśniamy rodzicom na bieżąco – wiecie, co się dzieje i co będzie dalej.
Harmonogram kontroli
Po zakończeniu leczenia dziecko pozostaje pod naszą regularną opieką. Wizyty kontrolne są początkowo częstsze – żeby szybko wychwycić ewentualne zmiany. Z czasem, gdy stan dziecka jest stabilny, odstępy między wizytami się wydłużają. Na każdej kontroli oceniamy stan skóry i ogólne samopoczucie dziecka, a w razie potrzeby zlecamy dodatkowe badania.